بیماری نقرس در طیور | علائم نقرس در طیور | درمان نقرس طیور

نقرس در طیور

بیماری نقرس در طیور یک سندرم متابولیکی – کلیوی است که در اثر اختلال در دفع اسید اوریک و افزایش غلطت آن در خون (هیپراوریسمی) ایجاد می‌شود. در پرندگان، برخلاف پستانداران، محصول نهایی متابولیسم نیتروژن (اسید اوریک) است و این ترکیب عمدتا از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود.

در شرایط طبیعی، اسید اوریک به صورت اورات‌های کلوئیدی (نمک‌های اسیداوریک) همراه با مخاط از طریق کلیه پرنده دفع می‌گردد.اما وقتی در عملکرد کلیه اختلال ایجاد شود، اسید اوریک در خون انباشته شده و به صورت کریستال‌های نامحلول رسوب می‌کند.

در واقع نقرس در طیور را باید بیش از آنکه یک بیماری عفونی مستقل دانست، یک سندروم متابولیک کلیوی تلقی کرد.

بیماری نقرس در طیور

انواع بیماری نقرس در طیور

رسوب کریستال‌های اسید اوریک بسته به شرایط پرنده و شدت بیماری می‌تواند در مناطق متفاوتی از بدن رخ دهد. بر همین اساس، این بیماری به دو فرم اصلی تقسیم می‌شود:

نقرس احشایی در طیور (Visceral Gout)

نقرس احشایی در طیور شایع‌ترین، حادترین و کشنده‌ترین فرم این بیماری است. در این حالت، کریستال‌های اورات در اندام‌های داخلی پرنده، به ویژه روی کبد، قلب، کلیه‌ها، پرده‌های قلب (پریکارد)، روده‌ها و کیسه‌های هوایی رسوب می‌کنند.

این فرم (Visceral gout) معمولاً با تلفات ناگهانی همراه است و پرندگانی که ظاهراً سالم به نظر می‌رسند، به یکباره می‌میرند. در کالبدگشایی، اندام‌های داخلی به گونه‌ای به نظر می‌رسند که گویی لایه‌ای از گچ سفید یا پودر قند روی آن‌ها پاشیده شده است. کلیه‌ها در این حالت به شدت متورم، رنگ پریده و پر از رسوبات سفید رنگ هستند.

نقرس مفصلی در طیور (Articular Gout)

نقرس مفصلی در طیور معمولاً حالت مزمن‌تری دارد. در این نوع بیماری، رسوبات اورات در مفاصل (به ویژه مفاصل خرگوشی، پنجه‌ها و بال‌ها)، غلاف تاندون‌ها و بافت‌های نرم اطراف مفاصل جمع می‌شوند.

این رسوبات باعث تورم شدید، تغییر شکل و دردناک شدن مفاصل می‌گردند. پرندگان مبتلا به نقرس مفصلی دچار لنگش می‌شوند، تمایلی به حرکت ندارند و به دلیل ناتوانی در رسیدن به آبخوری و دانخوری، در نهایت به دلیل گرسنگی یا تشنگی و ضعف مفرط از بین می‌روند.

علل بروز بیماری نقرس در طیور

این بیماری اهمیت سلامت کلیه‌ها را نشان می‌دهد و عوامل مختلفی در بروز آن نقش دارند:

• رژیم غذایی نامتعادل: مصرف خوراک دارای کلسیم بالا برای پولت‌ها قبل از هفته 14 می‌تواند باعث آسیب به کلیه‌ها شود.
• کم آبی (Dehydration): مخصوصا زمانی که طیور پس از انتقال به سالن جدید نتوانند به آبخوری‌ها عادت کنند.
• ویروس برونشیت عفونی (IBV): برخی از سویه‌های این بیماری به کلیه‌ها آسیب وارد می‌کنند.
• مواد سمی: مانند مایکوتوکسین‌ها، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، فلزات سنگین و تعدادی از سموم که عملکرد طبیعی کلیه را مختل می‌کنند.

علائم نقرس در طیور

علائم بیماری نقرس در طیور بسته به نوع بیماری متفاوت است اما اغلب غیراختصاصی هستند و تشخیص زودهنگام را دشوار می‌کنند. در فرم احشایی، پرندگان ممکن است فقط بی‌حالی خفیف نشان دهند و ناگهان تلف شوند.

علائم عمومی:

• بی‌حالی
• کاهش رشد
• پرهای ژولیده
• افزایش تلفات
• مدفوع آبکی

علائم اختصاصی نقرس احشایی:

• تلفات ناگهانی
• دهیدراتاسیون شدید
• لاغری سریع
• رسوبات سفید در احشا

علائم اختصاصی نقرس مفصلی:

• لنگش
•  تورم مفاصل
• درد هنگام حرکت
• کاهش مصرف دان

در گله‌های بزرگ، افزایش ناگهانی تلفات بدون علائم تنفسی یا گوارشی قوی، زنگ خطر نقرس احشایی است.

درمان نقرس در طیور

واقعیت این است که درمان نقرس در طیور در مراحل پیشرفته بسیار دشوار است و تمرکز اصلی باید بر پیشگیری باشد. با این حال، اقدامات زیر می‌تواند در کنترل بیماری مؤثر باشد:

اقدامات فوری در زمان بروز:

• اصلاح فوری جیره
• کاهش سطح پروتئین
• تأمین آب کافی و باکیفیت
• استفاده از الکترولیت‌ها
• افزودن ویتامین A و C به آب

اقدامات تخصصی‌تر:

• استفاده از ترکیبات محافظ کبد و کلیه
• استفاده از توکسین بایندر در صورت احتمال آلودگی قارچی (مایکوتوکسین)
• کنترل عفونت‌های زمینه‌ای
• کاهش استرس حرارتی

پیشگیری نقرس طیور

با توجه به مشکلات درمان، پیشگیری مؤثرترین راه برای مقابله با بیماری نقرس در طیور است. رعایت اصول جیره نویسی، مدیریت صحیح آب، اجرای دقیق برنامه واکسیناسیون، پرهیز از خود درمانی، کنترل کیفیت خوراک (افزودن کلرید آمونیوم، سولفات آمونیوم یا ال متیونین) و مدیریت محیط می‌توانند به پیشگیری این بیماری کمک کنند.

سوالات متداول

آیا نقرس در طیور مسری است؟

خیر، خود بیماری مسری نیست؛ اما برخی عوامل زمینه‌ای مانند ویروس برونشیت عفونی (IBV) قابلیت انتقال دارند.

تفاوت نقرس احشایی در طیور با نقرس مفصلی چیست؟

نقرس احشایی با رسوب اورات در اندام‌های داخلی و تلفات حاد همراه است، در حالی که نقرس مفصلی باعث تورم مفاصل و لنگش می‌شود.

مهم‌ترین علت بروز نقرس در طیور چیست؟

مهم‌ترین علت آن، اختلال در عملکرد کلیه و تجمع اسید اوریک در خون است. عواملی مانند کم‌آبی، کیفیت پایین خوراک و سموم قارچی نیز نقش مهمی دارند.

آیا داروی نقرس طیور وجود دارد؟

خیر، داروی قطعی برای درمان نقرس طیور وجود ندارد. درمان آن بیشتر بر اصلاح جیره، بهبود کیفیت آب، حمایت از عملکرد کلیه و کنترل عوامل زمینه‌ای تمرکز دارد.

شرکت فراگامان هزاره سوم وارد کننده تخصصی افزودنی خوراک دام، طیور و آبزیان می‌باشد.

برای خرید افزودنی خوراک طیور از طریق صفحه تماس با ما با واحد فروش تماس حاصل فرمایید.